Oefenzinnen, meer hiragana, de ‘te’ vorm van een werkwoord, meer werkwoorden.

Aantekeningen bij de vragen over de vorige les:

- Het teken voor ‘su’ met twee dotjes erbij wordt “zu” .
- Het teken voor ‘tsu’ met twee dotjes wordt ook “zu” .

Dat is dus dubbel. Dit is geen fout, maar er zijn inderdaad twee hiragana tekens voor “zu”. Oplossing: “S voor de T”, dus gebruik eerst de eerste optie (kruisje met krul * twee dotjes).
Alleen als je, bijvoorbeeld bij ‘tsu zu ku’ (zie vorige les) ‘zu’ gebruikt na ‘tsu’, dan gebruik je de liggende vishaak met twee dotjes.

Hetzelfde geldt voor de ji die afgeleid is van shi en de ji die afgeleid is van de chi (ti) (nog niet gehad): Gebruik shi eerder dan chi.

Ji = bloed.
Ji chi shi
Aantekeningen van Jan-Pieter:

“Als je in het schemaatje kijkt wat we helemaal aan het begin van de cursus hebben gehad, dan zie je dat er bij de s- en t- lettergrepen 2 zijn die als ze voorzien worden van zo'n dubbel accent (``) dezelfde klank opleveren. De ene is su en tsu, die allebei met accenten zu worden, en de andere is shi en chi, die allebei naar ji gaan. De vraag aan het begin van de les ging erover welke hiragana je nu beter kon gebruiken voor zu en ji (omdat er dus voor allebei twee mogelijkheden zijn). Tsuneda-sensei legde uit dat je in de meeste gevallen eerder de zu of ji gebruikt die van de s-lettergreep is afgeleid (dus van su of shi).

Er zijn hier wat uitzonderingen op, bijvoorbeeld wanneer een zu volgt op een tsu dan gebruik je de zu die van tsu is afgeleid. Een uitzondering bij ji krijg je bijvoorbeeld bij het woord hanaji (bloedneus); de ji is hierbij een verbastering van chi (bloed), en dus gebruik je de chi hiragana met dubbel accent. Duidelijk?

De werkwoorden uit de vorige les:
Sukidesu = ik hou van je (werkwoord ‘houden van’)
Takaidesu = duur (werkwoord ‘duur zijn’)
Tenkidesu = onbewolkt, zonnig / zonneschijn / wolkeloos zijn.

Had ik los moeten schrijven. Het is dus Suki desu, en het wordt vervoegd door op de normale manier ‘desu’ te vervoegen. Dus
ik hou van jou (tegenwoordige tijd, toekomstige tijd & gewoonte) = suki desu,
ik hou niet van je = suki dewa arimasen
ik hield van je = suki deshita
ik hield niet van je = suki dewa arimasen deshita

. . . . . . . . . .

Oefenzinnen: (om met hiragana op te schrijven)

1 – oyogi mashita = ik zwom
2 – hitori de ikimasu = (alleen gaan)
3 - tada desu ka = is dat gratis?
4 – himitsu desu = geheim (het is geheim)
5 – nigiyaka desu = druk & gezellig (het is druk en gezellig)
6 – isogi masu ka = heb jij haast?
7 – sugu okimasu = ik ga meteen wakker worden / opstaan
8 – yoi tenki desu = het is mooi weer
9 – ookii hito = grote mensen

Hiragana les 6

We kregen geen nieuwe sheets met hiragana deze les. De sheet van les 6 was de vorige keer al uitgedeeld.

De oefenzinnen van les 6:
1 – Midori: “miyokosan, nani-o shite imasu ka”
(Miyoko san, wat ben jij aan het doen?)

Midori is een meisjesnaam, en het betekent ook ‘groen’. Meisjesnamen eindigden vroeger vaak op ‘ko’. Dat is nu een beetje ouderwets, de laatste tijd zijn andere klanken, in navolging van de westerse namen, populair.

Nani o shite imasu ka

De 'te' vorm van een werkwoord.

Shite = de ‘te’ vorm van het werkwoord ((??))
De ‘te’ vorm van een werkwoord is vergelijkbaar met de ‘ing’ vorm van een werkwoord in het Engels: het geeft aan dat je op dat moment die actie aan het doen bent.
Ook: de ‘te’ vorm + kudasai = een vriendelijk verzoek om (het werkwoord) te doen.
Bijvoorbeeld: … … … .

Tot nu toe hadden we werkwoorden alleen vervoegd op deze manier:
Stam + masu = wel, tegenwoordige tijd
Stam + masen = niet, tegenwoordige tijd
Stam + mashita = wel, verleden tijd
Stam + masen deshita = niet, verleden tijd

Hoe kunnen we zelf de ‘te’ vorm maken?
‘Shimasu’, het werkwoord ‘doen’, is gewoonlijk een super-onregelmatig werkwoord, maar in dit geval kunnen we het als voorbeeld gebruiken. Haal dus het ‘masu’ gedeelte ervan af, en zet ‘te’ ervoor in de plaats.
Shite = (ik ben) aan het doen

Niet vergeten:
arimasu = zijn (gebruik voor dingen)
imasu = zijn (gebruik alleen voor mensen en dieren)

De nieuwe hiragana zelf: (zie uitgedeelde sheet)
Ko = twee liggende streepjes. Met twee dotjes erbij wordt het ‘go’.
Sa (het teken voor ki met 1 horizontaal streepje minder) plus twee dotjes wordt za.
Het teken voor ‘na’ heeft een duikend visje erin.
Het teken voor O dat van iets een lijdend voorwerp maakt is anders dan het teken voor de O die gewoon de letter O aangeeft.
Fu spreek je uit als ‘hu’. Denk aan een kuikentje. Fu met twee dotjes wordt ‘gu’, en met een rondje erbij wordt het ‘pu’.
Een chi met twee dotjes wordt ji ( )
Het hiragana teken voor ‘no’ zul je overal in de krant tegenkomen, omdat ‘no’ een woord bezittelijk maakt. (Jopie no pen = de pen van Jopie) (Geloof ik.)
‘ga’ hebben we al gehad.

Meer oefeningen bij les 6:

2 – e o mite imasu = ik ben naar (een, het?) schilderij aan het kijken.

Extra info: de losse letters zijn in het Japans ook woordjes.
a = is een uitroep
i = maag
u = een speciale grote vogel met een lange nek, die vist in de zee.
e = is een schilderij of een plaatje
o = een staart, van een hond of zo.

Vervolg van 2: “een schilderij van mount Fuji”.

3 – Midori: “sumiko san nani o shite imasika” (spelling??)
Midori zegt: “Sumiko san, wat ben je aan het doen?”

4 – sumiko: “ima, tegami o jajite imasu”
Sumiko zegt “ Ik ben een brief aan het schrijven.”
tegami = een brief
kajite = de ‘te’ vorm van schrijven.

Meer over de ‘te’ vorm:

Werkwoord Vertaling “te” vorm
Shimasu Doen ? shite
Mimasu ? mite
Kakimasu Schrijven kaite
Kikimasu Luisteren kiite

Logica: als een stam eindigt op een i, dan eindigt de ‘te’ vorm op ‘ite’.

Er schijnt ook (zie kakimasu) een zekere logica in te zitten bij het uitschrijven van het ww in hiragana, iets met het meenemen van de dotjes naar de andere vorm, maar ik heb niet goed begrepen hoe dit zit. Volgende les vragen.

Oyogimasu = zwemmen
Oyoide = de -te vorm van het werkwoord oyogimasu
"oyoide kudasai" betekent dus "zwemmen a.u.b.".

Nog wat werkwoorden (en hun ‘te’ vorm):

Werken = hakakimasu
Hataraite = de -te vorm van hatarakimasu (werken).
Hataraite imasu = …
(aant van Jan-Pieter:) Hataraite is Hataraite imasu = ik (jij/hij/etc) ben aan het werken.

Lezen = yomimasu (ook een regelmatig werkwoord)
te-vorm = yonde (?)

De ‘mi’ in yomimasu, en de ‘bi’ en de ‘ni’ in vergelijkbare werkwoorden (zie hiragana tekens?) worden vervangen door ‘nde’ om er er de ‘te’ vorm van het werkwoord van te maken.
Geloof ik.

Shinimasu = overlijden, doodgaan.

Maar: shinde zeg je niet zo snel. “Hallo, ik ben op dit moment aan het doodgaan” is niet een zin die je snel gebruikt. En “shinde arimasen”, ‘gaat u alstublieft dood’, ook niet. ?

Nomimasu = drinken
Alstublieft drinken = nonde kudasai

Kusuri = medicijn

Tobimasu = springen of vliegen
Tonde = vliegen/springen (de “te” vorm).

Utaimasu = zingen (Spreek uit: oe-tah-ie-masoe)
Utatte = de ‘te’ vorm van zingen. Dit is dus anders omdat er twee klinkers achter elkaar staan in de stam.

Iimasu = zeggen
Iite = (nu) zeggen: iite kudasai = zeg het / vertel het mij alstublieft.

Omoimasu = denken
Omote = de ‘te’ vorm van denken. Omote kudasai = denk aan mij alstublieft.

Werkwoorden die eindigen op ‘chimasu’ of ‘rimasu’ (bv: kaerimasu), daarvan eindigt de ‘te’ vorm op ‘kaette’.

Een voorbeeld?

Machimasu = wachten
Matte = de ‘te’ vorm van wachten Een uitroep ‘matte!” betekent ‘wacht!’. “Matte o” = wacht op mij!

Michimasu = vasthouden.
Motte = de ‘te’ vorm van vasthouden. (motte kudasai = houdt mij alsjeblieft vast)

Hanashimasu = spreken, praten.
Omdat die stam op ‘shi’ eindigt is het regelmatig. Dus: De ‘te’ vorm = hamashite

Sagashimasu = zoeken
‘te’ vorm = sagashite

shimasu =
‘te’ vorm = shite
kimasu =
‘te’ vorm = kite

Enige uitzondering : ikimasu. De ‘te’ vorm daarvan is ‘itte’ ipv iite. Spreek ‘itte’ uit als “ieie-teh”.

Akachan = baby-tje

Akachan ga umaremasu = babytje gaan geboren / het babytje wordt geboren.